يك مجتمع مسكوني بزرگ است داراي سردري رفيع دو طبقه و ديوارهاي چينه اي و خشتي مي باشد. وسعت قلعه نسبتاً بزرگ است و مستطيل شكل و داراي چهار برج است. قدمت اين بنا مربوط به دوره افشاريه و زنديه است. ورودي قلعه سمت شرق است. نزديك ورودي به قلعه مسجد كوچكي بصورت چهار چشمه طاق و تويزه اي قرار دارد كه قدمت قاجاريه دارد. در كوچه اصلي داخل قلعه جوي آب قنات قديمي جريان دارد كه طراوت و شادابي خاصي به قلعه داده است.

پوشش سقف سر در، اندود كاهگل و گچ خاك اتاق بالاي سر در، اندود كاهگل پشت سر در، سبك سازي و اندود كاهگل پشت بام مسجد، شمشه گيري و اندود كاهگل زير و رو جلو سر در و… از جمله موارد مرمت مي باشد.    

قلعة روستاي بداف ازجمله بناهاي تاريخي بخش بهمن شهرستان ابركوه است. اين بناباپلاني بيضوي ومساحتي حدود1550مترمربع بامصالح خشت خام وگل درمحلي كه2 تا3 مترگودمي باشدساخته شده است بنظرمي رسد دورآن را خندق حفركرده واين كاربمنظورايمني وحفاظت بيشتر بوده است.

   سردر ورودي با تزئينات خشتي زينت داده شده و عمارتهاي چندي كه خانه هاي مسكوني قلعه نشينان بوده تقريباً سالم مانده است. نحوة ارتباط كوچه هاومعماري خشتي وگلي خانه هابا ابعادي كوچك، جالب توجه مي باشد. قدمت اين بنا مربوط به دوره افشاريه است واقدامات لازم جهت ثبت اثرفراهم گرديده است.

قلعه اي است باحصارچينه اي وچهاربرج حفاظتي درچهارگوشه كه درشمال شرقي شهرمهردشت قرارگرفته است. ازويژگيهاي مهم اين بنا برج حفاظتي استوانه اي شكل است كه دروسط قلعه احداث شده وكاربرد دفاعي داشته است. اين برج داراي چهارطبقه وپلكاني دورتا دوربرج درداخل ازهمكف به طبقه آخر مي رسد برروي اين برج بادگيركوچكي وجود دارد كه كانالهاي بادگيربا دريچه اي به هرطبقه تعبيه ميشود. عمارتهاي چندي كه خانه هاي مسكوني قلعه نشينان بوده تخريب شده است. پروندة بناجهت ثبت درفهرست آثارملي ايران دردست اقدام است.

يك مجتمع مسكوني است كه با پلاني مربع مستطيل شكل با ديوار چينه اي بلند با چهار برج درچهارگوشه آن ازخشت خام وگل ساخته شده است. ابتداي قلعه دروازه ورودي كه درضلع غربي به صورت بيرون زده ازامتداد ديواروبلندترازحصار قلعه باپوشش طاق وتويزه اي با قوس جناقي مي باشد. سپس يك هشتي كه درطرفين آن سكوهايي به ارتفاع 1متراستقرار پيدا كرده است. در ضلع شرقي و چسبيده به اين قلعه، قلعه ديگري معروف به قلعه نووجود دارد بصورتي كه ديوارضلع شرقي ودوبرج آن فصل مشترك دوقلعه شده وبا يك درگاه دروسط به يكديگر ارتباط پيداكرده است. جمعاً برجهاي هردوقلعه به 6برج مي رسد.

قلعه اي است عظيم با سردري رفيع وآثاري ازمجتمع مسكوني اهالي درگذشته كه تقريباً بلااستفاده گرديده است. هستة اوليه اين مجتمع مسكوني عظيم را مي توان به دورة صفويه نسبت داد وآن قلعه اي است با برج و بارووسردري جداگانه، هشت برج و نيم درچهار زاويه كه درميان قلعة بيروني واقع شده است. كوچه هاوخانه هاي اين واحد مسكوني بصورت شطرنجي طراحي شده اند واكثرخانه هاي مسكوني درطرفين كوچه ها قراردارند.

   چنين بنظرمي آيد كه باازدياد جمعيت داخل قلعه دردوره قاجاريه ازطرف حصاربيروني قلعه، به فاصلة حدوداً 25 مترازحصاراولي، قلعة دومي رااحداث كرده اند ودرحد فاصل دوحصارتعداد زيادي واحد مسكوني خشت وگلي ساخته وبدين طريق آن راتوسعه داده اند.

   درحقيقت اين قلعه بادوحصارمتحدالمركزجمعاً 16برج ونيم ازمعدودقلعه هاي استان يزد است كه معماري آن نسبتاً سالم مانده است. ازاين مكان ميتوان بعنوان جاذبة مهم گردشگري شهرستان ابركوه استفاده كرد

   ارگ شهرسب 17000 مترمربع مساحت دارد ومصالح بكاررفته درآن خشت خام ،گل،سنگ،چوب وآجر پخته مي باشد انتقال نخاله هاي موجود به خارج از بنا ،سبك سازي واندود كاهگل سقفها ، زيربندي واستحكام بخشي ديوارها، پوشش سقفها، مرمت برجها، اندود كاهكل بدنه كوچه ها ازجمله مواردي است كه درسال جاري انجام شد

   ويژگي هاي بارزاين مجتمع مسكوني بسيارزيبا، خانه هاي قديمي برتربا تزئينات گچبري ونقوش اسليمي گل وبوته ومقرنسكاري آن است.

   براي مرمت ارگ شهرسب نيازبه اعتبارملي مي باشد ودراين مبالغ اندك، تنها جوابگوي مرمت اندكي ازحجم عظيم قلعه مي باشد. ارگ شهرسب نقشه برداري شد، هدف ازنقشه برداري قلعه حفظ واحياي اين اثرتاريخي وجلوگيري ازهرگونه تخريب مي باشد.

   نقشه برداري آثارتاريخي شامل برداشت، كروكي دستي، اندازه گيري، مقياس گذاري، ترسيم رايانه اي، عكاسي ازبنا، پلان برداري و… كه مقدمه اي براي ثبت آثارتاريخي درفهرست آثارملي مي باشد

منبع این مقاله ارزشمند:کانون گردشگری ابرکوه